ការសាងសង់ទំវារីអគ្គីសនីតាមដងទន្លេមេគង្គ

​ទន្លេ​មេគង្គជា​ទន្លេវែង​បំផុត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដោយ​មាន​ប្រវែង​មធ្យម​ប្រមាណ​៤២០០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​​និង​ចំនួន​ប្រជា​ជនប្រមាណ​៥០លាន ​នាក់ដែលពឹងផ្អែកលើវាសម្រាប់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។

នៅក្នុងធនធានធម្មជាតិនៃជីវចំរុះ​ និង​ ត្រីគ្រប់ប្រភេទនៃទន្លេមេគង្គគឺថាមិនដែលធ្លាប់មានការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនត្រីនៅក្នុងថ្នាក់តំបន់នោះទេ។ ប៉ុន្តេសំរាប់ពេលនេះវាត្រូវសម្លឹងមើលឃើញថាប្រទេសក្រីក្រដូចប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវការបង្កើនប្រាក់ចំណូលដោយធ្វើសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គីសនីនៃដងទន្លេមេគង្គ និង ដើម្បីបង្កើតប្រាក់ពីវារីអគ្គិសនី។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាគឺវាជាការពិតដែលថា(គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ) (UNDP) និង​​​ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នឹងចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើនទៅលើការសាងសង់នេះ។

ចំពោះការត្រួតពិនិត្យលើគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់ទន្លេមេគង្គនេះត្រូវបានអោយមានគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (MRC) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ UNDP ដែលនិងការរួមមានពាក់ព័ន្ធចំនួន ៤ ប្រទេសដែលក្នុងនោះមាន ប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឡាវ និងវៀតណាម។

ចំនែកប្រទេសចិនដែលមានការពាក់ព័ន្ធប្រមាណ២០ភាគរយនោះទេនៃទន្លេមេគង្គ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសចិនបានមានគម្រោងសាងសង់ចំនួន ៣០ ទំនប់វារីអគ្គិសនី ដែលសរុបទាំងការសាងសង់រួច និង ខ្លះស្ថិតនៅក្នុងគំរោងនូវឡើយនៃទន្លេមេគង្គនេះ។ មានអ្នកបរិស្ថានជាច្រើនដែលភ័យខ្លាចថាគម្រោងជាច្រើនទៀតនឹងមានផលប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមានចំពោះទន្លេមេគង្គ។  ទន្ទឹមនឹងនេះដែរគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ(MRC) មានផែនការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីចំនួន ១១ នៅទន្លេមេគង្គក្នុងប្រទេសឡាវ និងកម្ពុជា។

mekong-river-giant-fish-threatened-dam_33707_600x450

Dachaoshan dam in Yunnan province, China

ក្តីបារម្ភរបស់អ្នកបរិស្ថាន ផ្តោតលើបញ្ហាមួយចំនួន ចំពោះតែការចាប់ផ្តើមគម្រោងទំនប់ចំនួន ១១ទំនប់របស់គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ ដែលគ្រោងសម្រាប់ការទន្លេមេគង្គនេះនឹងត្រូវបានគិតថាពួកគេនឹងជន់លិចទីលំនៅប្រហែលចំនួនជិត២០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ។

ទីពីរមានការព្រួយបារម្ភអំពីដែលសង់ទំនប់នេះនឹងប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ប្រជាជនមួយចំនួនដោយសារមូលហេតុនៃការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនេះវានឹងធ្វើអោយបាត់បង់ចំនួនត្រីនៃទន្លេមេគង្គនិងបឹងទន្លេសាប។

ចំនុចសំខាន់មួយទៀតរៀងរាល់ឆ្នាំទឹកជំនន់នៃទន្លេមេគង្គដែលបាននាំដីល្បាប់ដ៏សំខាន់ដែលជាសរធាតុចិញ្ចឹមសម្បូរបែបនៃផ្ទៃដីដែលត្រូវបានប្រើសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម ម្យ៉ាងវិញទៀតអ្នកបរិស្ថានបាននិយាយថា វានឹងមានលទ្ធផលនៅក្នុងតំបន់នោះគឺទឹកជំននន់ដែលគឺជាមហន្តរាយសម្រាប់កសិកររបស់កម្ពុជាផងដែរ។

តើអ្នកគួស្រម៉ៃមើលដែរថា អ្វីដែលនឹងកើតឡើងនៅពេលដែលទំនប់វារីអគ្គិសនីរាប់សិបបន្ថែមទៀតក្នុងមួយទសវត្សរ៍ៗទៀត?

អ្នកបរិស្ថានក្នុងស្រុកសង្ឃឹមថាវានឹងអាចកើតឡើងនៅក្នុងបរិបទនៃការពិភាក្សាបើកចំហរអំពីការភ័យខ្លាចជាច្រើនដែលអាចចាត់ទុកថាជាផលប្រយោជន៍ក្នុងរយៈពេលវែងនឹងត្រូវបានបោះបង់ចោលនៅក្នុងការចាប់យកប្រាក់ចំណេញដែលជាផលប្រយោជន៍តែក្នុងរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។

ទំនប់វារីអគ្គិសនីត្រូវបានគ្រោងសម្រាប់ទន្លេមួយចំនួនផ្សេងទៀតនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាគម្រោងមួយធំបំផុតនោះគឺការសាងសង់ទំនប់មួយនៃទន្លេភាគឦសានដែលហូរចូលទៅក្នុងទន្លេមេគង្គនៅស្ទឹងត្រែងនោះគឺ ទំនប់វារីអគ្គីសនី សេសានក្រោម២ ដែលមានដៃទន្លេសំខាន់បំផុតនៃទន្លេមេគង្គក្រោមនោះគឺ ទន្លេសេសាន ទន្លេសេកុងនិង ទន្លេស្រែពក។  ទន្លេទាំងបីនេះ ផ្តល់ទឹក និង​កំណកល្បាប់ដែលមានសារៈសំខាន់ចំពោះទីទំនាបលិចទឹកនៅតំបន់ខ្សែទឹកខាងក្រោម និងវាជាតួនាទីផ្លូវដ៏សំខាន់សម្រាប់ចរាចរត្រី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការអភិវឌ្ឍថាមពលវារីអគ្គីសនីយមួយនេះកំពុងធ្វើអោយមានការប្រែប្រួលជាគហុកមកលើទន្លេ ស៣ និងសេវានានាដែលទន្លេទាំងនេះផ្តល់អោយប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន។

គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា ទំនប់វារីអគ្គីសនី សេសានក្រោម២ នេះកំពុងស្ថិតនៅការសាងសង់នៅឡើយ​ ហើយក៏កំពុងមានរឿងយ៉ាងក្តៅគគុកជាសហគមន៍ដែលរងផលប៉ះពាល់ដែលការសាងសង់ទំនប់នេះមិនការយល់ព្រមពីប្រជាពលរដ្ឋនោះឡើយ។

 ដែលគួររំលឹកផងដែរថារាជរដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តជាផ្លូវការសម្រាប់ការសាងសង់ទំនប់នេះ នៅថ្ងៃទី ៤ ខែ វិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០១២ ហើយ​បញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០១៧​ ​ដែល​នឹង​ចំណា​យទឹ​កបា្រក់​សរុប​ ​៧៨១,៥២លាន​ដុល្លា​រអា​មេរិក  ​​និងសាង​សង់​ដោយ​ក្រុហ៊ុន ​(ហាយដ្រូ​ ផៅវ័រ ​ឡូវើរ ​សេសាន្ត២)។

xaya.protest.03_nov12

 ការធ្វើយុទ្ធនាការណ៍ប្រឆាំងនឹងទំនប់ សាយ៉ាបូរី  នៅឡាវ

mekong-catfish-2-480x343

ត្រីដែលចាប់បានពីទន្លេសាប ប្រទេសកម្ពុជា

16-sesan-dam_opion

ដំណើរការសាងសង់ទំនប់សេសានក្រោ២ 

ឯកសារនិងរូបភាពសិក្សាស្រាវជា្រវ ពី 

– Research Documents

– lonely planet book

– https://en.wikipedia.org/wiki/Hydropower_in_the_Mekong_River_Basin

អត្តបទដោយ​ Apoch Cheng

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s